Circular economy แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน

เมื่อความคิดเปลี่ยน โลกก็เปลี่ยนกับอาจารย์สุนทรี ผลวิวัฒน์ รองคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

            จุดเริ่มต้นจากความสนใจในเรื่องขยะเมื่อหลายปีที่แล้ว จนวันนี้อ.สุนทรี ผลวิวัฒน์ หรืออ.น้อย รองคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ได้เริ่มต้นลงมือทำมันให้เป็นความจริง ด้วยแนวคิด Circular Economy เศรษฐกิจหมุนเวียน ที่ชวนคนรุ่นใหม่มาร่วมคิด-ร่วมเปลี่ยน-เพื่อโลกของเรา มาร่วมกันแยกขยะให้ถูกต้องเพื่อหมุนเวียนทรัพยากรนำกลับมาใช้ใหม่ โดยสร้างวัฒนธรรมการแยกขยะอย่างจริงจัง

ขยะคือทองคำที่อยู่รอบตัวเรา

            การได้ดูคลิปวิดีโอที่เป็นเรื่องราวของ “วงษ์พาณิชย์” บริษัทยักษ์ใหญ่ที่ทำธุรกิจการคัดแยกขยะเพื่อรีไซเคิลอย่างครบวงจรที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีสาขามากกว่า 1700 สาขา ทั้งในประเทศและต่างประเทศ  เป็นจุดประกายสำคัญที่ทำให้อ.น้อยหันมาสนใจงานด้านสิ่งแวดล้อม

            “ย้อนกลับไป 2-3 ปีครูได้ดูคลิปของบริษัท “วงษ์พาณิชย์” เจ้าของคือ ดร.สมไทย วงษ์เจริญ หรือเรียกอีกชื่อว่า ราชาขยะ ผู้เปลี่ยนขยะให้กลายเป็นทองคำ เราก็คิดว่ามันเป็นอาชีพที่ไม่ต้องลงทุนหรือลงทุนน้อยมากเพราะขยะคือของที่คนทิ้งอยู่แล้ว แค่คุณไปโกยมันเข้ามา แล้วคุณแยกขยะ เป็นกระดาษ เป็นขวดพลาสติก เป็นแก้วเป็นกระป๋อง แล้วแยกขาย แล้วคุณก็เอาไปขายเงินเป็นของคุณทั้งหมด ที่สำคัญไม่มีผู้แข่งขัน ครูคิดว่ามันเป็นอาชีพที่น่าสนใจมากและขยะกำลังเป็นปัญหาของโลก”

            จากความสนใจต่อยอดสู่การเรียนรู้อย่างจริงจัง ทำให้มีความเข้าใจในเรื่องของการบริหารจัดการขยะ

            “ครูหาความรู้เพิ่มเติมจากการร่วมฟังบรรยายที่ดร.สมไทย มาเล่าประสบการณ์กว่า 40 ปีให้นักศึกษา BUSEM และนักศึกษาภาควิชาการโฆษณา ที่มหาวิทยาลัยกรุงเทพ  ไปดูงานที่วงษ์พาณิชย์ สำนักงานใหญ่ จังหวัดพิษณุโลก และตัดสินใจไปเรียนรู้วิชาขยะวิทยา โดยเข้าอบรมการคัดแยกขยะเพื่อธุรกิจรีไซเคิล ที่วงษ์พาณิชย์ ”

            “ครูคิดว่า วิชาความรู้เหล่านี้ควรนำมาจัดการเรียนการสอนเราในมหาวิทยาลัยกรุงเทพ  ครูอยากให้ทุกคนหันมาศึกษาและรู้จักการแยกขยะ สร้างรายได้และเกิดประโยชน์ต่อสังคม ต่อให้ไม่ได้ทำธุรกิจก็ไม่เป็นไร แต่อยากให้รู้วิธีการแยกขยะไว้เพราะว่ามันเป็นประโยชน์สำหรับตัวเรา และช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อม”

ทำไมต้อง Circular Economy: เศรษฐกิจหมุนเวียน

            หลายคนคงสงสัยว่าแล้ว Circular Economy มันคืออะไร อ.น้อยอธิบายให้ฟังแบบง่ายๆว่า เศรษฐกิจหมุนเวียนมันเริ่มจาก ในอดีตเรานำทรัพยากรมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตสินค้าหรือบริการ  ผู้บริโภคซื้อไปใช้ ใช้เสร็จเราก็ทิ้ง ทิ้งเสร็จก็กลายเป็นขยะ ซึ่งของบางอย่างยังดีอยู่ นำไปใช้ต่อได้ นำกลับไปรีไซเคิลได้ ถ้าทิ้งไปเราก็สูญเสียทรัพยากรไปเปล่าๆ มันจึงเกิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนขึ้น คือ การที่เราพยายามใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ให้มากที่สุด ใช้ได้นานที่สุด และเกิดขยะให้น้อยที่สุดหรือไม่มีของเหลือทิ้งเป็นขยะเลย (Zero Waste)

            “ เศรษฐกิจหมุนเวียน จึงกลายเป็นกุญแจสำคัญที่ลดปัญหาขยะล้นโลก ถ้าทุกคนช่วยกันลดการสร้างขยะ (Reduce) เลือกใช้ของที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้หลายๆครั้ง (Reuse) และ แยกขยะให้ถูกวิธีเพื่อจะได้นำไปรีไซเคิล เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ได้ เป็นวงจรหมุนเวียนต่อไปไม่มีวันสิ้นสุด ”  แนวคิดนี้จึงถูกนำมาใช้ในทุกวงการในปัจจุบัน

 

จาก Circular Economy สู่ Creative Community for Change ชุมชนสร้างสรรค์เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม

            อ.น้อยอธิบายที่มาที่ไปของโครงการ Creative Community for Change ว่า “ครูได้ไปอ่านหนังสือจาก TCDC หัวข้อคือ Circular Economy เลยคิดว่าอยากลองทำโครงการนี้ใน ม.กรุงเทพดูไหม ครูให้โจทย์นักศึกษา ในโครงการ iFIT AdAgency พี่เอ็ม พีรวัส เตียวเจริญ ให้เขาได้มีส่วนสำคัญในการคิดไอเดียในการชักชวนวัยรุ่นเข้ามามีส่วนร่วม”

            “เราต้องทำอะไรบางอย่างเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เรามองว่ามหาวิทยาลัยกรุงเทพแต่ก่อนไม่มีโครงการอะไรที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนเลย ไม่มีโครงการอะไรที่เกี่ยวข้องกับการแยกขยะเลย ชุมชนสร้างสรรค์แห่งการเปลี่ยนแปลงนี้จึงเริ่มต้นขึ้นด้วยงานด้านสิ่งแวดล้อมเป็นอันดับแรก”

            เริ่มต้นคนเดียวเปลี่ยนแปลงไม่ได้ อ.น้อยจึงชักชวนคนที่มีความสนใจเหมือนกัน มาก่อการเล็กๆ แต่ยิ่งใหญ่ เริ่มต้นจากการแยกขยะ เปลี่ยนวิธีคิด เปลี่ยนพฤติกรรมการทิ้งขยะให้ถูกต้อง

            “Creative Community for Change เป็นโครงการที่เริ่มตั้งแต่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562 เราได้ลองผิดลองถูกอะไรมาเยอะแยะมากมาย เราพยายามสร้างคนที่มีอุดมการณ์ร่วมกัน คนที่อยากแยกขยะเหมือนกัน คนที่เข้าใจเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อม และมารวมตัวกันเพื่อการเปลี่ยนแปลงภายในมหาวิทยากรุงเทพให้ได้ เราแก้ปัญหาคนเดียวไม่ได้เราต้องมารวมตัวกันเพื่อแก้ปัญหา เราต้องการปลูกฝังให้เด็กในม.กรุงเทพให้แยกขยะได้”

            ตอนนี้โครงการก็ยังมีการรณรงค์อย่างต่อเนื่อง อาจารย์เองก็ตื่นตัวในเรื่องเหล่านี้มากขึ้น ไม่ใช่เฉพาะนักศึกษาเท่านั้น

            เป้าหมายของครู “ครูอยากให้ทุกคนเข้าใจเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียน และโมเดลการเรียนรู้ให้คนในม.กรุงเทพ นักศึกษาม.กรุงเทพแยกขยะเพื่อรีไซเคิลเป็น ”

            อ.น้อยกล่าวด้วยสีหน้ามุ่งมั่น สำหรับอ.น้อย มหาวิทยาลัยกรุงเทพเปรียบเหมือนบ้านหลังที่สอง ที่อาจจะใช้ชีวิตอยู่มากกว่าบ้านจริงๆ เสียอีก

            “ม.กรุงเทพในความเป็นจริงเป็นมหาวิทยาลัยที่สะอาด แต่มันไม่ได้สะอาดเพราะพวกเรา สะอาดเพราะเราจ้างพนักงานมาทำความสะอาด แต่มันจะดีกว่าไหม ถ้าพวกเราทุกคนร่วมมือกันแล้วรักษาความสะอาดเหมือนกับหน้าบ้านหน้ามอง”

            “ครูอยากให้เด็กทุกคน บุคลากรทุกคน พนักงานทุกคน แยกขยะให้เป็น มหาวิทยาลัยจะได้แยกขยะอย่างเป็นระบบ และมีรายได้จาการบริหารจัดการขยะอย่างเป็นระบบ มีรายได้เพิ่มขึ้น การที่เราบริหารจัดการขยะหรือมีการทำ waste management ที่ดี เราวินวินเรามีรายได้ องค์กรมีรายได้ สังคมได้ประโยชน์ ไม่มีขยะ อากาศก็สะอาดสิ่งแวดล้อมก็สะอาด ไม่มีขยะตามที่ต่างๆ ถ้าคนเรารู้จักแยกขยะ”

มาร่วมคิด-เปลี่ยน-โลก

            คิดที่จะเปลี่ยนโลก ที่สำคัญคือ เราต้องเปลี่ยนตัวเองก่อน

            อ.น้อยให้คำแนะนำในการเริ่มต้นด้วยตนเองว่า “ให้ใช้หลัก 3R มาช่วย คือ Reduce ใช้ทรัพยากรให้สิ้นเปลืองน้อยลง ใช้พลาสติกแบบครั้งเดียวทิ้งให้น้อยลงหรือเลิกใช้ไปเลย สร้างขยะส่วนตัวในแต่ละวันให้น้อยลง  Reuse พยายามเลือกซื้อเลือกใช้สิ่งของที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ เช่น แก้วน้ำ -กล่องอาหารส่วนตัว ใช้กระเป๋าผ้าส่วนตัวแทนการถุงพลาสติกหูหิ้ว Recycle ลองฝึกการแยกขยะเพื่อรีไซเคิลแบบง่ายๆ ทุกวัน ทุกที่ ทุกเวลา จนกลายเป็นนิสัยส่วนตัว”

            “วันนี้ลองสำรวจตัวเองในหนึ่งวันตั้งแต่ตื่นขึ้นมาจนเข้านอน เราสร้างขยะอะไรบ้าง ลองประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจหมุนเวียน และ3R กับตัวเอง เพื่อช่วยกันลดขยะ แยกขยะ และใช้ประโยชน์จากขยะให้มากที่สุดนะคะ”

Writer

ณัฏฐณิชา สวัสดี
นักเขียนตัวน้อยที่ไม่เคยคิดเลยว่าตัวเองจะเขียนได้ ชอบถ่ายรูปมากกว่า แต่อยากมีคนถ่ายรูปสวยๆให้ ถูกชะตากับสีแดง ชอบคนพาไปกินของอร่อยๆ แต่ตอนนี้ยังไม่มีใครพาไปเลย

Writer

ภัคจิรา ศรีทอง
เด็กนิเทศฯ ปกติชอบโดนถ่าย แต่ตอนนี้กำลังฝึกถ่ายภาพ ชอบใช้ชีวิตวนลูป เริ่มเบื่ออะไรเดิม ๆ และช่วงนี้กำลังหาอะไรใหม่ๆทำ

Photographer

ธัญพัฒน์ ไชยวรรชะนะ
ชื่อเล่นชื่อ ไมเคิล รักในการถ่ายภาพ การจัดองค์ประกอบภาพ สี และงานศิลปะต่างๆ จึงเลือกที่จะสอบเทียบข้ามชั้นม.6 มาเข้าคณะดิจิทัลมีเดียและศิลปะภาพยนตร์ของม.กรุงเทพ เพื่อที่จะได้เรียนรู้ ฝึกฝนในสิ่งที่ตัวเองชอบ รักจริงๆ ได้ทำงานก่อนเพื่อนๆ เพื่อตัวเองและครอบครัว